Obec Lipová - lázně - oficiální internetové stránky obce 

Miejscowość i gmina LipovÁ-lázně

 

  Lipová–lázně Lipowa-Zdrój jest malowniczą miejscowością leżącą w dolinie rzeczki Staříč na granicy pasm górskich Wysokiego Jesionika (Hrubý Jeseník) i Gór Rychlebskich (Rychlebské hory). Ma ona charakter górski, co potwierdza jej położenie i znaczne różnice wysokości. Środkowa część miejscowości leży na wysokości 498 m n.p.m., a pobliski szczyt Šerák (czyt. Szerak) 1351 m n.p.m. Lipová jest częścią regionu jesenickiego, administracyjnie jest częścią Województwa Ołomunieckiego. Historycznie należy do terytorium Śląska, przy czym zachodnia granica gminy stanowi granicę między Śląskiem a Morawami.

  Na zachodzie w punkcie zwanym Smrk-hraničník styka się granicą z Polską. Gmina ma 2 600 mieszkańców i powstała w wyniku połączenia dwóch samodzielnych jednostek administracyjnych Horní i Dolní Lipová Górna i Dolna Lipowa. Jest ośrodkiem turystyki letniej dzięki gęstej sieci pieszych i rowerowych tras turystycznych. Zimą leżące na jej terenie dwa ośrodki narciarskie oraz liczne trasy biegowe zapewniają dobre warunki do uprawiania sportów zimowych. Lipová-lazně jest też korzystnie położonym punktem wypadowym do organizowania wycieczek, podczas których można zapoznać się z atrakcjami przyrodniczymi, kulturalnymi i historycznymi regionu jesenickiego.

  Do ciekawych miejsc znajdujących się na terenie gminy należą: Jaskinie Na Pomezí, słynące z bogatych form krasowych; góra Šerák (1 351 m n.p.m.), na którą prowadzi krzesełkowa kolejka linowa z Ramzovej, świetny punkt widokowy; Obří skály Skały Olbrzyma na stokach Šeráka oraz kilka chronionych terenów i obiektów.

  Miejscowość jest też znana z leżącego na jej terenie uzdrowiska, które rocznie odwiedzają ponad 3 000 pacjentów. Leczone są w nim choroby skórne (łuszczyca, egzemy) oraz zaburzenia metabolizmu (cukrzyca, otyłość). W uzdrowisku znajduje się park z rzadkimi rodzajami drzew, pomnikami oraz wiele obiektów uzdrowiskowych o interesującej architekturze.
  Lipová–lázně oferuje turystom liczne możliwości zakwaterowania oraz wyżywienia. Na terenie gminy jest stosunkowo dużo miejsc parkingowych. Miejscowość jest dobrze skomunikowana z okolicą, łatwo do niej dojechać pociągiem i autobusem.

 

Historia gminy

 

  Jeśli chcemy przyjrzeć się historii gminy Lipová–lázně, musimy najpierw poznać historię dwóch, wcześniej samodzielnych, miejscowości: Horní Lipová i Dolní Lipová. Pierwsza wzmianka o Lipowej Dolnej pochodzi z roku 1290. Osada ta nazywała się wówczas Lynda. W ciągu stuleci nazwa miejscowości kilkakrotnie się zmieniała, jednak zawsze jej podstawą było słowo lipa. Kolejne pisemne informacje pochodzą z lat 1372, 1420 i 1550 i mówią o jej mieszkańcach, którzy stopniowo zasiedlali dolinę rzeczki Staříč. W roku 1547 dobra ziemskie Frývaldov (Freiwaldau) znalazły się pod bezpośrednią administracją biskupstwa wrocławskiego, zaczęto intensywniej pozyskiwać drewno, a wykarczowane tereny zamieniano w pola.  Okres wojny trzydziestoletniej Lipowa przetrwała bez większych pogromów. W tym czasie była drugą co do wielkości miejscowością ziem jesenickich.  Tragicznym dla osady okresem były procesy inkwizycji, w których dziewięć tutejszych kobiet skazano za czary na spalenie na stosie. Miejscowa ludność była niemiecka, oprócz rolnictwa i leśnictwa zajmowała się tkactwem. Największy rozwój tego rzemiosła nastąpił w XVII i XVIII w. W tym okresie rozpoczęto na tych terenach wydobycie marmuru i wypalanie wapna. Lipowa była również słynna z rzeźbiarstwa. Jednak wojny śląskie w latach 1740-1763 oznaczały czasy niestabilności dla całego regionu i przyniosły tutejszym mieszkańcom jeszcze większą biedę. Do nadzwyczajnego rozwoju miejscowości doszło na początku XIX w., przede wszystkim dzięki uzdrowisku, które założył Johann Schroth. W tym czasie Lipowa Dolna, licząca ponad 2000 mieszkańców, należała do najludniejszych miejscowości w regionie jesenickim. Była tu też huta szkła, jedyna na Śląsku, która jednak nie funkcjonowała jednak zbyt długo. Później działała tu odlewnia, która po pierwszej wojnie światowej wyspecjalizowała się w produkcji armatury. W 1887 r. rozpoczęto budowę linii kolejowej. W ten sposób ówczesny region frywaldowski został połączony z prusko-austriacką siecią kolejową.
  Powstanie Czechosłowacji w 1918 r. nie zostało przez tutejszą ludność niemiecką przyjęte z entuzjazmem. Napływ ludności czeskiej był jednak powolny. W latach 1924-1938 działała tu czeska szkoła. Szkoła niemiecka istniała w miejscowości już od 1786 r. Budynek obecnej szkoły pochodzi z 1941 r. Kryzys gospodarczy lat trzydziestych XX w. miał negatywny wpływ na życie tutejszych mieszkańców. 25. listopada 1931 r. wybuchł strajk kamieniarzy, który zakończył się tragicznie na skrzyżowaniu obok poczty. Koniec lat trzydziestych minął pod znakiem wzrastającego w siłę ruchu niemieckich nacjonalistów z SdP Henleina. Po konferencji w Monachium Republika Czechosłowacka została zmuszona do oddania przygranicznych terenów Niemcom, a czeską ludność wysiedlono. Miejscowość została wyzwolona 8 maja 1945 roku. Zaraz potem do Lipowej sprowadzili się pierwsi czescy mieszkańcy, rok później, zgodnie z ustaleniami z konferencji poczdamskiej, rozpoczęło się wysiedlanie mieszkańców narodowości niemieckiej. Nowe osiedlenie i zmiany polityczne, które oznaczały wprowadzenie ustroju socjalistycznego, miały duże znaczenie dla Lipowej. Uzdrowisko zostało znacjonalizowane, z dawnego przemysłu kamieniarskiego pozostała rozdrabniarnia kamienia na Pomezí, zostały otwarte nowe kamieniołomy na Smrčníku nad Lipovą. Fabryka armatury została włączona do wielkiego przedsiębiorstwa Kopalnie Rudy i przeorientowała się na produkcję części i elementów budowlanych. Obecnie zakład należy do firmy MORAVOLESK a.s. Brno. Do połączenia miejscowości Dolní Lipová i Horní Lipová doszło w 1960 r., a nowa miejscowość otrzymała nazwę Lipová – lázně.  Miejscowość Lipowa Górna powstała prawdopodobnie po wojnie trzydziestoletniej, a w źródłach historycznych pojawia się po raz pierwszy w 1689 roku jako Oberlindewiesse. Z roku 1696 pochodzi najstarszy zabytek Górnej Lipowej, którym jest kamienny znak z napisem Scholtiesy (oznaczenie budynku dawanego sołtystwa). Pod koniec XVIII w. nastąpił wielki wzrost liczby mieszkańców, a to dzięki wielkiemu oddawaniu pastwisk w dziedziczną własność. Kolonizowane były coraz wyżej położone części doliny rzeki Staříč, na których osiedlali się chłopi bez ziemi i małorolni. W XIX w. wzrosło znaczenie kamieniołomu marmuru i Lipowa Górna, obok Supíkovic, stała się najważniejszym miejscem wydobycia śląskiego marmuru. Oprócz gospodarstw rolnych były tu też gajówka, młyn i tartak, działała gospoda, swoje usługi oferowali rzeźnik, szewc, stolarz, krawiec i inni rzemieślnicy. Szkoła została założona w 1820 r.  Na początku XX w. i w następstwie wojen liczba mieszkańców Lipowej Górnej obniżyła się. W okresie drugiej wojny światowej na terenie miejscowości był obóz jeniecki. Obecnie w Lipowej Górnej znajduje się wiele domków rekreacyjnych i ośrodków wypoczynkowych.

 

Uzdrowisko
 

  Oddzielnym rozdziałem historii Lipowej jest powstanie tutejszego uzdrowiska. Jego początki są nierozłącznie związane z nazwiskiem jego założyciela, uzdrowiciela Johanna Schrotha, który urodził się 11 lutego 1798 r. w Českiej Vsi. Po przeprowadzeniu się do Lipowej Dolnej został właścicielem gospodarstwa swego ojczyma. Zdobył duże doświadczenie przy pracy z końmi i szybko zyskał sławę uzdrowiciela zwierząt domowych. Gdy miał dwadzieścia lat, zaczął wykorzystywać swoje doświadczenia, pomagając także ludziom. Umiał składać i leczyć złamania, stosując łupki. Później rozpoczął leczenie kompresami i wypacaniem w parze. To były pierwsze metody lecznicze Schrotha. Kolejną było stosowanie kompresów na całe ciało, a trzecim sposobem - ścisła dieta. Leczenie wymagało od pacjentów silnej woli i samozaparcia. Przez konkurencję był ironicznie nazywany „Bułczanym doktorem”, ponieważ zlecał skuteczne, a zarazem wręcz drastyczne kuracje, na które składały się „suche” i „pitne” dni. Jako początek zastosowania tych metod leczniczych niektóre źródła podają rok 1829, a inne 1837, jednak dopiero w 1840 Schroth otrzymał oficjalnie dekret zezwalający na prowadzenie leczenia uzdrowiskowego. Na początku leczył jedynie kilkadziesiąt osób, do których daleko dojeżdżał. Stopniowo przybywało mu pacjentów i w 1842 r. Johann Schroth zbudował pierwszy dom uzdrowiskowy, który nazywał się Gründungshaus.Johann Schroth zmarł 26 marca 1856 r. w wieku 58 lat. Jego następcą i nowym właścicielem został syn Schrotha - Emanuel (1832-1890). Ten złagodził drastyczne metody lecznicze ojca, co przyczyniło się do zwiększenia liczby pacjentów. Nie tylko dobrze opanował leczenie metodą Schrotha, ale był także dobrym przedsiębiorcą. Za jego działalności uzdrowisko znacznie się rozrosło, zostało dobrze zorganizowane i przyjęło opracowany na nowo regulamin leczenia. W 1879 r. Emanuel Schroth kazał zbudować dom uzdrowiskowy Directionshaus (później nazywany Arztehaus) oraz Doktorhaus (później - Villa Westen). Z roku 1868 pochodzi Restaurationshaus (Kurrestaurant), który spłonął w 1944 r. Żona Emanuela Louise kazała w 1893 r. zbudować nowoczesny budynek Louisenhof (Luisa), w 1898 Theresienhof (Terezinka), Sudetenhof (Śląski Dom), a jeszcze później zostałą zbudowana Villa Grohmann (Moravanka). Ich syn Rochus, który odziedziczył majątek rodzinny, przekształcił go w spółkę akcyjną. Po jego śmierci w 1937 r. uzdrowisko przejęła spółka akcyjna fabrykanta Westena. W tym czasie w Lipowej Dolnej pojawiła się kolejna znana osobistość, dr Max Mader, który po pierwszej wojnie światowej zbudował nowoczesne, luksusowe sanatorium - dziś dom uzdrowiskowy Šerák. Oprócz Madera, w tutejszym uzdrowisku działał też dr Karl Schroth junior, który stał na czele uzdrowiska aż do swojej śmierci w 1946 r. W okresie międzywojennym Lipowa stałą się popularnym kurortem przyciągającym gości z kraju i zagranicy. Sława tego miejsca rozciągała się od Stanów Zjednoczonych po Zjednoczone Emiraty Arabskie. W czasie drugiej wojny światowej działalność uzdrowiska została ograniczona, ponieważ przekształcono je w szpital wojskowy. W 1949 r. uzdrowisko zostało znacjonalizowane, a w 1957 zostało organizacyjnie włączone do uzdrowiska w Jeseniku. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w. leczono tu otyłość, a później wprowadzono leczenie cukrzycy. Obecnie uzdrowisko należy do prywatnej spółki Schroth. Leczy się tu przede wszystkim zaburzenia przemiany materii, choroby skórne, choroby układu trawiennego oraz układu krwionośnego. W ostatnich latach uzdrowisko w Lipowej oferuje łącznie 230 łóżek, a rocznie odwiedza je ponad pięć tysięcy kuracjuszy. Do leczenia stosowane są najnowocześniejsze metody i urządzenia lecznicze (masaże, wodolecznictwo, kompresy parafinowe). Lipowskie uzdrowisko co roku pomaga wrócić do zdrowia wielu pacjentom.

 

Ciekawostki i zabytki

 

Bobrovník

  Osada rekreacyjna położona bezpośrednio przy Jeseniku, w najbardziej wysuniętej na wschód części gminy. Są tu restauracja, koliba i autokemping. Pod względem przyrodniczym jest to miejsce występowania roślinności bagiennej oraz zwierząt wodno-lądowych, teren ten to także miejsce gniazdowania i odpoczynku wędrownego ptactwa. Jest to unikatowy obszar przyrodniczy wchodzący w skład Parku Krajobrazowego Jeseniki.

 

Lipa na Bobrovníku

  Zabytkowe drzewo – pomnik przyrody, znajdujące się na podwórzu domku nr 2, po prawej stronie obok stodoły. Obwód pnia to 320 cm, wysokość 28 m, a wiek - ok. 160 lat.

 

Pomnik Fryvaldowskiego Strajku

  Znajduje się przy skrzyżowaniu obok poczty, w dolnej części miejscowości. Jest sklasyfikowany jako zabytek narodowy i - razem z mniej rzucającą się w oczy marmurową płytą pamiątkową na budynku poczty - przypomina o tragicznym starciu demonstrujących kamieniarzy z żandarmerią 25.11.1931 r. Rzeźba z brązu jest dziełem rzeźbiarza akademickiego Rudolfa Doležala i została odsłonięta w 1961 r.

 

Fryvaldowska lipa

Zabytkowe drzewo – pomnik przyrody, znajdujące się w pobliżu Pomnika Fryvaldowskiego Strajku, o obwodzie 310 cm i wysokości 22 m. Jego wiek szacuje się na 170 lat.

 

Budynek dawnego sołtystwa

Znajduje się w pobliżu poczty. Jest to klasycystyczny budynek z przełomu XVIII i XIX w. o bogato zdobionym szczycie. Dziś jest tu restauracja „na rychtě“.

 

Lipa Wolności

W pobliżu mostu prowadzącego do uzdrowiska rośnie Lipa Wolności, która została posadzona przez nowych mieszkańców miejscowości 28.10.1945 r.

 

Uzdrowisko

  Tworzy je ładnie utrzymany park z licznymi gatunkami roślin ozdobnych oraz kompleks budynków uzdrowiska, głównie z końca XIX w. Do najstarszych należy tzw. Gründungshaus,zbudowany przez założyciela uzdrowiska Johana Schrotha w 1842 r. Na budynku znajduje się pamiątkowa tablica. Pozostałe domy uzdrowiskowe to Terezinka, Petruška, Moravanka, Marie, Šerák i inne. W parku uzdrowiskowym znajdują się też dwa pomniki. Jednym z nich jest pomnik Johanna Schrotha, ofiarowany założycielowi uzdrowiska przez wdzięcznych pacjentów, postawiony w 1870 r. z tekstem na cokole: „W wilgotnym cieple dobrze się ma drewno, płody, wino, a nawet mięso i kości. Dobroczyńcy ludzkości 1870”. Drugim pomnikiem stojącym w pobliżu drewnianego budynku nad rzeczką Staříč jest popiersie Emanuela Schrotha z roku 1894, autorstwa rzeźbiarza Stahla, wyciosane w miejscowym marmurze.

 

Szkoła zawodowa

  Szkoła fachowa i praktyczna szkoła - kierunek studiów : kucharz, malarz, stolarz

 

Kościół

  Jednonawowy kościół św. Wacława z 1788 r. jest typowym zabytkiem z czasów józefińskich. Został zbudowany w ciągu jednego roku. Z pierwotnego wnętrza zachowały się jedynie organy i marmurowa chrzcielnica, dzieło lipowskiego kamieniarza Kaspara Grögera. Pierwotny ołtarz został zastąpiony przez drewniany krzyż z Chrystusem ukrzyżowanym, uzupełniony drewnianymi rzeźbami Panny Marii Bolesnej, św. Jana Ewangelisty, św. Józefa i św. Wojciecha. Kościół jest poświęcony patronowi Czech św. Wacławowi, co na Śląsku jest rzadkością.

 

Jesion za kościołem

  Drzewo – pomnik przyrody, stojące przy polnej drodze, o obwodzie 425 cm i wysokości 26 m. Jego wiek jest szacowany na 210-260 lat.

 

Grobowiec założyciela uzdrowiska Johanna Schrotha i Pomnik Pojednania

  Oba te zabytki znajdują się na miejscowym cmentarzu. Grobowiec założyciela uzdrowiska i jego potomków jest po prawej stronie od wejścia. Pomnik Pojednania stoi przy głównej alejce cmentarza na lewo od krzyża. Pochodzi z roku 2000 i został zbudowany na pamiątkę wszystkich Niemców z Lipowej, którzy zginęli na polach bitew XX w. Wzniesiono go za pieniądze zebrane przez dawnych mieszkańców Lipowej.

 

Krzyż Marii Klary Fietz

  Krzyż znajduje się w ogrodzie przy drodze naprzeciw skrzyżowania na Miroslav i przypomina miejsce urodzenia rodaczki z Lipowej, siostry zakonnej Marii Klary Fietz (1905-1937). Obecnie trwają starania o ogłoszenie jej błogosławioną.

 

Miroslav

  Jest to obszar lasów i łąk w pobliżu nieistniejącej już osady o takiej samej nazwie, do dziś zachował się po niej jedynie jeden budynek - Opavská chata, który jest przykładem dawnej architektury wiejskiej.

  Taką samą nazwę nosi też ośrodek narciarski, w którym są cztery wyciągi i dobrej jakości trasy zjazdowe, całoroczny pensjonat oraz restauracja i bufet. Latem ośrodek ten jest miejscem wielu koncertów, imprez kulturalnych i towarzyskich, w tym m.in. wyborów Miss mokrego podkoszulka, festiwalu folkowego Jesenicki nuget, imprezy rockowej Rock revival fest i innych. Organizowane są tu też zawody psów pociągowych - Lipovský pulling.

 

Świerk z obrazkiem na Miroslavi

  Drzewo – pomnik przyrody, rosnące przy leśnej drodze ok. 200 m nad ośrodkiem Miroslav. Znajduje się na nim święty obrazek, który przypomina o nieszczęściu, które się tu zdarzyło. Obwód pnia to 292 cm, a wysokość 33 m, wiek ok. 120 - 150 lat.

 

Horní Lipová

  Do roku 1960 samodzielna miejscowość, nie ma zbyt wielu zabytków. Najważniejszym z nich jest kamienny znak w kształcie barokowego kartusza z napisem „Scholtisey 1696“, znajdujący się we wnętrzu budynku nr 36. Warto też obejrzeć dawną zabudowę wiejską - drewniane chaty, które kiedyś były typowym elementem tutejszego krajobrazu.

 

Muzeum Śląskiego Semmeringu

  Ekspozycja muzealna znajduje się w dawnej centralnej nastawni stacji kolejowej Lipowa Górna. Muzeum przedstawia historię górskiego odcinka linii kolejowej Branná – Ostružná – Ramzová – Horní Lipová, która pokonuje znaczne różnice wysokości i przez swoje podobieństwo do górskich odcinków linii kolejowych u podnóża Alp na linii Wiedeń-Mediolan była nazywana Śląskim Semmeringiem. W muzeum są wystawiane urządzenia zabezpieczające i kontrolne linii kolejowej, modele, dokumenty, bilety oraz środki sygnalizacyjne. Wstęp, po uzgodnieniu z zawiadowcą, w dni robocze od 5:00 do 22:00. Zwiedzanie najlepiej zgłosić wcześniej.

 

Lipa przy dworcu

Drzewo – pomnik przyrody za domem nr 112 poniżej stacji kolejowej Lipowa Górna, po lewej obok wiaduktu. Obwód pnia 465 cm, a wysokość 24 m, wiek ok. 300 lat.

 

Smrk (Świerk)

  Najwyższy szczyt Gór Rychlebskich o wysokości 1125 m n.p.m., leżący na granicy Moraw, Śląska i Ziemi Kłodzkiej, co jest oznaczone specjalnym trzystronnym kamieniem granicznym. Na szczycie są torfowiska i skrzyżowanie szlaków turystyczne.

 

Jaskinie Na Pomezí

  Znajdują się 2 km na północ od miejscowości Lipová-lázně w Górach Rychlebskich. Jaskinie powstały w krystalicznym wapieniu i są znane od roku 1936. Do zwiedzania zostały udostępnione dopiero w 1955 roku, słyną z bogactwa występujących w nich form naciekowych. Można zobaczyć tu zarówno olbrzymie stalaktyty, jak i cieniutkie słomki, a także okrągłe formy, tzw. perły jaskiniowe. Korytarze jaskini rozszerzają się, tworząc duże komory. Zwiedzając jaskinię, pokonujemy 410 m, a całe zwiedzanie trwa 45 minut. Przed jaskiniami jest duży parking, bufet i sklepik z pamiątkami. Do jaskiń można się dostać pieszo szlakami turystycznymi lub dojechać pociągiem, samochodem czy autobusem.

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Šerák – Keprník

  Rezerwat ten, o powierzchni ponad 11 km2, zajmuje szczytowe partie północno-zachodniej części głównego grzebienia Jeseników na wysokości 950 - 1423 m n.p.m. od Trojmezí po Obří skály Skały Olbrzyma. Obejmuje szczyty Vozka, Keprník i Šerák z subalpejskimi halami, naturalnymi lasami świerkowymi, górskimi torfowiskami, grzbietowymi łąkami i źródłami. Występują tu niektóre zagrożone gatunki ptaków, smużka (Sicista betulina) oraz ryś (Lynx lynx). Tutejszą faunę uzupełnia kozica górska. Jest to najstarszy rezerwat na Morawach, zatwierdzony przez księcia Jana II z Lichtensztajnu w 1903 r. Oprócz znaczonych szlaków turystycznych prowadzi tu trasa rowerowa z Bělé pod Pradědem (od restauracji U Cimbury), najpierw zielona na Keprnický potok, a dalej niebieska na Šerák.

 

Šerák

  Jeden z najwyższych szczytów Keprnické hornatiny Pogórze Keprnickie w głównym paśmie o wysokości 1351 m n.p.m. Leży 9 km na północny-zachód od Jeseníka w katastrze gminy Lipová-lázně. Szczyt Šeráku jest częścią rezerwatu przyrody Šerák - Keprník. Pod szczytem stoi schronisko, licząca sobie ponad sto lat Chata Jiřího, która została zbudowana przez niemieckie stowarzyszenie turystyczne w 1888 r. dzięki zrozumieniu wrocławskiego biskupa Jerzego Koppa i dlatego nosi jego imię. Dziś schronisko ma 98 łóżek. Jest tu posterunek Górskiego Pogotowia Ratunkowego. Spod schroniska jest piękny widok na pasmo Orlíka, miasto Jeseník i Otmuchowskie jezioro w Polsce. Do znaczącego wzrostu liczby turystów odwiedzających to miejsce przyczyniło się zbudowanie krzesełkowej kolejki linowej z Ramzovej. Na Šeráku rozpoczyna się szlak prowadzący grzbietem górskim - czerwony szlak przez Keprník, Červenou horu, Červenohorské sedlo, Malý Děd i Praděd.

 

 

PIECHOTĄ I NA ROWERZE

 

Wykaz szlaków turystycznych w okolicy Lipovej-lázní

 

W kierunku gór rychlebskich

Lipová - lázně (uzdrowisko) - Pomezí, Jaskinie Na Pomezí, 2,5 km

szlak niebieski, trasa nr 2206. Niezbyt wymagająca trasa prowadząca z uzdrowiska w Lipowej do jaskiń Na Pomezí. Prowadzi przeważnie po leśnych drogach. Od rozdroża Lipová-lázně, uzdrowisko (487 m n. p. m) dojdziemy po 2 km do rozdroża Lipová-lázně, jaskinie, ČD (przystanek kolejowy, 578m n. p. m) Stąd już tylko 0,5 km do jaskini Na Pomezí (543 m n. p. m). Ciekawe miejsca po drodze: Jaskinie Na Pomezí, bufet Z powrotem do Lipowej możemy wrócić także po zielonym szlaku Z55.  Na rozdrożu Lipová-lázně, jaskinie można wybrać nast. szlaki: Żółtym szlakiem na górę Smrk (Świerk). W odwrotnym kierunku żółtym szlakiem nr 7805 do uzdrowiska w Jeseniku. Wygodna trasa z ładnymi widokami na pasmo Jeseników, odległość 4 km.  Ciekawe miejsca po drodze: Uzdrowisko Jesenik - promenada, Muzeum Vincentego Priessnitza, areał zdrowia, minigolf

 

Lipová - lázně (stacja kolejowa) - siodło Smrčník - Chata na Smrčníku - Jaskinie Na Pomezí - Uzdrowisko Dolní Lipová, 4,8km SZLAK ZIELONY, trasa nr 4804, skręt na szlak niebieski, SZLAK NIEBIESKI, trasa nr 2206 Na trasie ładne widoki na szczyty Šeráku i Keprníku. Średnio wymagająca trasa z wejściem do siodełka na Smrčník. Potem już trasa łatwa i przyjemna prowadząca turystów przeważnie po drogach leśnych. Od stacji kolei w Lipowej (515 m n. p. m.) zielonym szlakiem po trasie nr 4804 dochodzi po 1,2 km do rozdroża Sedlo Smrčník (640 m n. p. m.). Kontynuujemy ca 1 km w kierunku zachodnim po niebieskim szlaku do chaty Smrčník i dalej do rozdroży Smrčník, Pod chatou (662 m n. p. m.). Stąd stopniowo w dół ca 1 km dochodzimy do przełęczy Na Pomezí o rozdroża nad jaskiniami koło przystanku kolejowego (578 m n. p. m.). Dalej droga prowadzi niebieskim szlakiem nr 2206 aż do rozdroża w Lipowej koło uzdrowiska (487 m n. p. m.). Na rozdrożu Lipová-lázně, jaskinie można wybrać nast. szlaki: Niebieski 0,5 km do jaskini Na Pomezí

 

Lipová - lázně (przystanek kolejowy) - Jaskinie Na Pomezí - Horní Lipová, 9,5 km SZLAK ZIELONY, trasa nr 4808, SZLAK ŻÓŁTY, trasa nr 7805, szlak zielony, trasa nr 4876.

Niewymagająca trasa dla pieszych prowadząca wokół kamieniołomu marmuru białego z widokami na główny grzbiet Jeseników. Od stacji kolejowej (515 m n. p. m.) wyruszymy zielonym szlakiem po trasie nr 4808. Po nie stromym zboczu dochodzimy po poziomnicy 3 km do jaskini Na Pomezí (543 m n. p. m.).- widoki, bufet. Od jaskini Na Pomezí wracamy do rozdroża Lipová-lázně, jaskinie (578 m n. p. m.). Tu skręcamy na żółty szlak nr 7508, który zaprowadzi nas po 1 km do rozdroża Chata na Smrčníku (662 m n. p. m.) i prowadzi dalej 2 km wokół kamieniołomu Smrčník (718 m n. p. m). Tu znajduje się kolejne rozdroże z widokami na główny grzbiet Jeseników z wierzchołkami Pradziada, Keprníka, Šeráku z Obřími skałami. Po 1,5 km dochodzimy aż do rozdroża Pod Kopřivným (665 m n. p. m.) z widokiem na odcinek kolei, nazywany tutaj Śląskim Semmeringiem. Stąd kontynuujemy 1 km po szlaku zielonym trasa nr 4876 do Górnej Lipowej do przystanku autobusowego (582 m n. p. m.) - niedaleko Pensjonat pod Smrkem z możliwością wyżywienia, albo jeszcze 500 m dalej do stacji kolei (610 m n. p. m.).

Ciekawe miejsca po drodze: Jaskinie Na Pomezí, Muzeum Śląskiego Semmeringu v Horní Lipové. Na rozdrożu Pomezí, jaskinie można wybrać nast. Szlaki:

 

Pomezí, jaskinie - Medvědí kámen - źródła koło uzdrowiska Jeseník - Jeseník, uzdrowisko 8km

SZLAK ZIELONY, trasa 4804 Szlak jest stosunkowo trudny, ale interesujący z punktu widzenia turystycznego. Od jaskini Na Pomezi (543 m n. p. m.) - 3 km na Medvědí kámen (907 m n. p. m.) a po 2 km droga prowadzi koło źródeł w okolicy uzdrowiska Jesenik. Pierwsze źródło Šárka (830 m n. p. m.), następnie źródło Priessnitza (828 m n. p. m.), źródło Jitřní pramen (790 m n. p. m.) i pomnik Enhubera (730 m n. p. m.). trasa kończy w jesenickim uzdrowisku (605 m n. p. m.).

 

Horní Lipová (przystanek autobusowy Konečná) - Pod Kopřiným - Lví hora - Tři studánky - Smrk, granicznik, 7,5km

SZLAK ZIELONY, trasa 4876, szlak żółty, trasa 7805 Trasa prowadzi przez Zfałdowanie Górnolipowskie, które wchodzi w skład Gór Rychlebskich (po stronie polskiej Góry Złote) z najwyższym szczytem Smrk (Świerk). Trzeba się liczyć z charakterem górskim szlaku i stopniowo dużą różnicą wysokości, ale także ładnymi widokami. Początek szlaku znajduje się na rozdrożu koło przystanku autobusowego w Horní Lipovej (528 m n. p. m.), dalej zielonym szlakiem po trasie nr 4876 dochodzimy po 1 km do rozdroża Pod Kopřivným (665 m n. p. m.). Tu wchodzimy na szlak żółty nr 7508, prowadzący do wzgórza Oblý vrch (725 m n. p. m.). Stąd rozpoczyna się ostre wchodzenie pod górkę na Lví horu (1040 m n. p. m. ) długości 2,5 km. Jeszcze 1 km podążamy dalej do rozdroża Tři studánky (975 m n. p. m.) a następnie 2 km na Smrk na granicy (1109 m n. p. m.). Znajduje się tu drewniane schronienie dla turystów.   Od rozdroża Tři studánky po niebieskim szlaku nr 2208 schodzimy do Horní Lipovej, odległość 4 km. Od rozdroża Smrk, granicznik, po szlaku czerwonym prowadzącym po drodze M 614 do przełęczy Ramzowskiej. Droga prowadzi przez górę Klín (983 m n. p. m.) i wynosi 5,5 km. Na Ramzowej znajduje się kilka restauracji, stacja Pogotowia Górskiego, pociągu, autobusów. Od rozdroża Smrk, granicznik, po szlaku niebieskim nr 2217 dojdziemy do Petříkova (792 m n. p. m.). Odległość szlaku wynosi 4 km i prowadzi stąd dalej na Ramzową i Ostružną. V miejscowości letniskowej Petříkov znajduje się kilka punktów gastronomicznych, Ostružná i Ramzová - gospoda, pociąg, autobus.

 

Horní Lipová - Nýznerovské vodopády (Nýznerowskie wodospady na Strebrnym potoku) - Žulová,14 km

SZLAK NIEBIESKI, trasa nr 2208 Trasa prowadzi dolinami po drogach leśnych Gór Rychlebskich, koło potoków: Jesenného, Bučínského do miejscowości Žulová. Początek w Horní Lipová, przystanek autobusowy (582 m n. p. m.) dalej koło Jesenného potoka do ostrego stoku do punktu Tři studánky (975 m n. p. m.). Odległość tego odcinka wynosi 4 km. Stąd schodzimy niecałe 2 km doliną Bučínského potoka do kolejnego punktu - Bučínský potok (724 m n. p. m.) a potem 3 km do Wodospadów Strebrnego potoka (495 m n. p. m.). Ostatni odcinek trasy prowadzi 2 km do drodze leśnej do Nýznerova (455 m n. p. m.) a następnie 2 km do Žulovej (362 m n. p. m.). Z powrotem do Lipowej możemy wrócić autobusem albo pociągiem. W Žulovej możliwość kupienia posiłku.

Ciekawe miejsca pod drodze: Horní Lipová - Muzeum Śląskiego Semmeringu, Nýznerowskie wodospady

 

 

ZIMA, OŚRODKI NARCIARSKIE

 

SKI CENTRUM MIROSLAV

  Ośrodek narciarski Ski Centrum Miroslav znajduje się w uzdrowisku Lipová – lázně na wysokości 650– 750 m n.p.m. W ośrodku jest kilka tras zjazdowych o średnim stopniu trudności, które zadowolą zarówno początkujących, jak i bardzo doświadczonych narciarzy. Znajdują się tu 4 wyciągi o przepustowości większej niż 2 700 osób na godzinę. Wszystkie trasy zjazdowe są utrzymywane na bieżąco, a w razie potrzeby są sztucznie naśnieżane. Trasa zjazdowa o długości 600 m jest oświetlona i czynna codziennie w godz. 9.00 – 21.00. W centrum znajduje się również zbocze snowboardowe. Wyciągi: Tatrapoma – 300 m, Tatrapoma – 600 m, Tatrapoma – 1 200 m

Nartostrady: A Sport – 1 200 m, B Family – 600 m, C Family – 600 m, D Baby – 300 m.

Usługi i możliwości: szkoła narciarska, wypożyczalnia nart, ski-servis, przechowalnia nart , restauracja i bary szybkiej obsługi. Parking znajdujący się przy drodze głównej jest oddalony 500 m od wyciągów, można także skorzystać ze skibusu.

 

OŚRODEK NARCIARSKI LÁZEŇSKÝ VRCH

  Ośrodek Lázeňský vrch znajduje się w dolnej części miejscowości Lipová – lázně, tuż koło uzdrowiska, i oferuje wyciągi narciarskie oraz trasy zjazdowe dla początkujących i zaawansowanych narciarzy. Są tutaj 3 wyciągi o długości 470, 390 i 190 m oraz dziecięcy wyciąg linowy o długości 60 m. Trasy zjazdowe są utrzymywane na bieżąco a w razie potrzeby sztucznie naśnieżane. W ośrodku są przygotowane miejsca dla miłośników snowboardu wraz z atrakcjami. Ośrodek znajduje się w pobliżu utrzymywanej mechanicznie trasy biegowej niedaleko Anenského údolí.

Wyciągi: wyciąg A – 470 m, typ KVP, wyciąg B – 390 m, typ EPV, wyciąg C – 190 m, typ POMA.

Nartostrady: czerwona – 500 m, niebieska – 170 m, zielona – 700 m, dziecięca – 60 m.

Usługi i możliwości: szkoła narciarska Sun Ski, wypożyczalnia nart, przechowalnia nart, bufet – następna restauracja w bliskiej okolicy. Parking w pobliżu ośrodka, inne możliwości parkowania również w pobliżu.

 

 

 

Zdroj: www.e-promocja.net